Do poczytania w Wielkanoc. Wiosną 1922 roku książę Walii (późniejszy, krótko panujący król Edward VIII) złożył królewską wizytę w Japonii w ramach odwzajemnienia wizyty cesarza Hirohito w Wielkiej Brytanii w poprzednim roku. Według oficjalnego planu podróży, książę Edward przybył do Jokohamy na pokładzie HMS Renown 12 kwietnia. Oficjalna wizyta rozpoczęła się natychmiast po przybyciu i trwała do 9 maja, kiedy to grupa odwiedziła Kagoshimę jako swój ostatni cel podróży.
Około miesiąc wcześniej wiadomość o zbliżającej się wizycie dotarła do japońskiej społeczności rugby. Jedną z wybitnych, wschodzących postaci, które z entuzjazmem przyjęły tę wiadomość, był 28-letni Shigeru Kayama, wówczas student Uniwersytetu Tokijskiego (późniejszy trener reprezentacji Japonii podczas ich tournee do Kanady w 1930 roku). Pomyślał, że byłoby wspaniale, gdyby jego drużyna mogła pokazać księciu grę w rugby, które od końca XIX wieku stało się w Japonii popularną dyscypliną sportową.
Kayama szybko zaczął obmyślać plan. Próbował wpłynąć na rząd, aby zaplanować mecz rugby w Tokio w ramach planu podróży księcia. Wkrótce jednak okazało się, że zmiana ich ścisłego, szczegółowego harmonogramu jest niemożliwa. Kayama się nie poddał. Zamiast tego zwrócił się do jednego ze swoich przyjaciół z rugby, Takenosuke Okumury, 20-letniego wówczas kapitana klubu rugby w Sanko High School (włączonego do Uniwersytetu w Kioto w 1949 roku). Okumura natychmiast zgodził się przejąć projekt pod kierownictwem swojego mentora, Kayamy.
Po pewnym czasie Okumura i jego koledzy z drużyny złożyli propozycję gry i przedstawili ją rządowi prefektury Kioto. Jednak urzędnicy stanowczo ją odrzucili. Pomimo ogromnego rozczarowania, Okumura kontynuował starania, aby zrealizować projekt. Rozmawiał z Charlesem G. Elderem, ich nauczycielem angielskiego, o tym, co planują. Elder wyraźnie namawiał: Do dzieła. W Londynie nawet żebracy wałęsający się po Piccadilly wysyłają listy do króla. Okumura z pomocą Eldera przygotował list i wysłał go do księcia, który w tym czasie przebywał w Hakone (gorące źródło, około 100 km na zachód od Tokio).
Zgodnie z przewidywaniami, Książę potwierdził odbiór listu. Trzy dni później odpowiedź dotarła do Liceum Sanko za pośrednictwem adiutanta. W liście napisano, że Książę przyjedzie obejrzeć mecz. W chwili, gdy ta niewiarygodna wiadomość rozeszła się po szkole, na miejscu zapanował kompletny chaos. Okumura natychmiast zaczął szukać drużyny przeciwnej. Skontaktował się z KR&AC (Kobe Regatta & Athletic Club) i uzyskał zgodę na udział. 19-letni Atsushi Mera, jeden z kolegów z drużyny Okumury, spotkał się z dyrektorem wykonawczym oddziału Mainichi Newspaper w Kioto i udało mu się uzyskać sponsoring od firmy. Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, rząd prefektury Kioto, który kiedyś kategorycznie odrzucił aspiracje studentów, zaoferował organizatorowi wsparcie w zakresie bezpieczeństwa. Szkoła jednak natychmiast odrzuciła tę ofertę i postanowiła nie wpuścić policji na teren szkoły.
Mecz „Książęcy” miał się odbyć 29 kwietnia o godzinie 15:00 na boisku liceum Sanko. Gazeta „Mainichi” z 30 kwietnia 1922 roku relacjonowała dzień meczu: Na boisku ustawiono niską scenę z miejscami VIP, zwróconą na południe. Z tyłu sceny rozwieszono kurtynę w czerwono-białe pasy. W każdym rogu sceny powiewały flaga brytyjska (Union Jack), flaga liceum Sanko i flaga firmowa gazety Mainichi. Po prawej stronie stołu umieszczono duży puchar mistrzowski, który Sanko zdobyło na krajowych mistrzostwach rugby pod patronatem gazety Mainichi. Cztery strony boiska były otoczone tłumem entuzjastycznych kibiców. Drużyna KR&AC miała na sobie czerwone koszulki, a Sanko białe. Gdy obie drużyny kończyły rozgrzewkę, tłum wybuchnął głośnymi okrzykami. Eskortowany przez generała dywizji Imamurę, książę Edward w żakiecie i z czarnym cylindrem na głowie pojawił się na miejscu. Następnie książę podszedł do drużyn ustawionych wzdłuż linii bocznej boiska i uścisnął dłoń każdemu zawodnikowi przed rozpoczęciem meczu.
Zawodnicy byli głęboko poruszeni gestem księcia Edwarda. Jeden z nich, Atsushi Mera (późniejszy wiceprezes JRFU w latach 60-tych), wspomina: Wycierałem prawą dłoń o koszulkę raz po raz, aż Książę podszedł, żeby się z nami przywitać. Wciąż pamiętam dotyk jego miękkiej dłoni.
Mecz sędziował Shiro Takegami, sędzia liniowy liceum Sanko. Keisuke Tanimura, absolwent Sanko i ówczesny trener klubu, pełnił rolę przewodnika dla Księcia. Według gazety, Książę cieszył się z meczu, oklaskując znakomite zagrania obu drużyn, choć musiał opuścić stadion po pierwszej połowie z powodu napiętego harmonogramu. Wynik pokazuje, że Sanko wyszło na prowadzenie i wygrało 8:3. Później książę podarował szkole kartę ze swoim podpisem złożonym pędzlem tuszowym jako wyraz wdzięczności wobec uczniów.
Autor „Historii japońskiego rugby” (1963) wspomina o tym wydarzeniu: To bezprecedensowe przedsięwzięcie, zorganizowane i zrealizowane wyłącznie przez grupę młodych chłopaków, jest wspaniałym wyczynem. Reprezentuje determinację pionierów japońskiego rugby w początkach jego istnienia.
Autor: Hideki Shoji, worldrugbymuseum.com
Zdjęcie: Książę Edward z cesarzową Japonii i następcą tronu
O autorze: Hideki Shoji jest tłumaczem w lokalnej firmie produkującej podzespoły elektroniczne w Tsuruoka. Kolekcjonuje pamiątki związane z rugby i bada historię japońskiego rugby. Gra na pozycji skrzydłowego/obrońcy w Harbor Blacks, lokalnym klubie w mieście Sakata.
