W East London (RPA) 16 grudnia br. zmarła Lusanda Dumke, kapitan Południowej Afryki grająca na pozycji rwacza, założycielka fundacji swojego imienia, miała 29 lat.
Urodzona 11 września 1996 roku w Centane przygodę z rugby zaczęła w wieku 15 lat, po przeprowadzce z Transkei do East London, podczas Tygodnia Dziewcząt U16 w Oudtshoorn. Trzy lata później, w 2015 roku jako osiemnastolatka zadebiutowała w reprezentacji prowincji w drużynie Border Ladies. Jej debiut w meczu reprezentacji nastąpił trzy lata później, w 2018 roku, przeciwko Walii w Cardiff. Stała się stałym elementem drużyny Boksu, po raz pierwszy została kapitanem w 2021 roku, w meczu z Kenią w serii dwóch testów w Stellenbosch. Była również kapitanem drużyny w meczu z Australią w 2024 roku.
W 2022 roku Dumke była w drużyny Springbok XV, która wzięła udział w Pucharze Świata w Nowej Zelandii, gdzie zagrała we wszystkich trzech meczach grupowych: z Francją, Fidżi i Anglią. Jej ostatni mecz testowy odbył się przeciwko Włochom w meczu WXV 2 w Kapsztadzie w 2024 roku. Z powodu problemów zdrowotnych (rzadki nowotwór żołądka) zrezygnowała z dalszej międzynarodowej gry. W swojej karierze rozegrała 33 spotkania międzynarodowe, zdobyła 10 przyłożeń.
Umiejętności i wizja sprawiły, że idealnie pasowała też do Rugby 7, w 2019 roku reprezentowała drużynę Springbok na Pucharze Świata 7 w Kapsztadzie. W 2022 roku grała również w Pucharze Afryki 7 w Tunezji, gdzie RPA obroniła tytuł mistrza kontynentalnego.
W 2022 roku została wybrana Zawodniczką Roku w SA Rugby
Na szczeblu prowincji Dumke była kapitanem drużyn Border Buldogs (grała w latach 2018-2023) i Isuzu Bulls Daisies (2023-2025, z którą zdobyła trzy tytuły mistrzowskie Premier Division).
Dorastanie Lusandy było trudne, była najmłodszym z pięciorga dzieci wychowywanych przez samotną matkę, która zmarła, gdy miała dwanaście lat (ojciec zmarł 10 dni przed jej urodzeniem). Żeby innym było łatwiej w 2024 roku założyła "Lusanda Dumke Fundation", której celem było stworzenie kompleksowego systemu, nie tylko jako źródła inspiracji, ale także zapewnienia ludziom dostępu do edukacji, schronienia, opieki zdrowotnej i obiektów sportowych, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci.
Lusanda zostanie zapamiętana nie tylko jako była kapitan naszej żeńskiej drużyny Springbok, ale także jako symbol odwagi, przywództwa i odporności wykraczającej poza jej wiek - powiedział Mark Alexander, prezes South Africa Rugby. - Grała z sercem i pokorą, zawsze dając z siebie wszystko dla swojej drużyny. Jej etyka pracy, wytrwałość i bezinteresowne zaangażowanie wyznaczały standardy, a ona sama dawała przykład za każdym razem, gdy wychodziła na boisko.
Zdjęcie: Aschin Klein