Początki Rugby League są wspólne z Rugby Union. W 1871 roku powstanie Rugby Football Union usankcjonowało rozdział piłki nożnej od rugby. Pod koniec XIX wieku narastający konflikt dotyczący zawodowstwa doprowadził do rozłamu, powodem był brak poparcia dla wynagradzania finansowo zawodnikom zwolnień z pracy na czas gry. W przypadku robotniczej północy Anglii okazało się to mieć kluczowe znaczenie.
Z tego powodu 29 sierpnia 1895 roku 22 kluby rugby z północnej Anglii (w tym jeden na łączu telefonicznym) w George Hotel w Huddersfield odłączyły się od Rugby Football Union zakładając Northern Rugby Football Union. Drużyny te, reprezentujące robotnicze społeczności Lancashire i Yorkshire, poszły swoją drogą, pozwalając na wynagrodzenie za grę oraz umożliwiając mecze w systemach ligowych, w tym o Mistrzostwo Anglii.
W ciągu kolejnych lat doszło do kilku ważnych zmian w sposobie prowadzenia gry, jak wyeliminowanie autów (1897) czy raków (1906), ale najważniejsza z nich miała miejsce w 1906 roku, było to zmniejszenie liczby zawodników z 15 do 13, stąd mamy Rugby XIII. W 1922 roku organizacja zmieniła nazwę Rugby Football League.
W Polsce w Rugby XIII-osobowe gra się już piętnaście lat. Sport ten miał początki łódzkim śródmieściu i mimo prób ekspansji nadal ma regionalny charakter. Polskie kluby Rugby XIII w 2025 roku zawiązały oficjalnie Polski Związek Rugby League, który został następcą stowarzyszenia Polska Rugby XIII istniejącego od roku 2013.
W 2017 roku rozegrano pierwsze mistrzostwa Polski zakończone wygraną drużyny Sroki Łódź. W tym samym roku Żubry (taka nazwa reprezentacji) debiutowały w meczu międzypaństwowym ulegając drużynie Węgier 4:56. Tegorocznym Mistrzem Polski także wygrał Sroki pokonując zespół Wildcats Rugby Góra Kalwaria 34:30.
Jako ciekawostkę dodam, że w meczu finałowym w "Dzikich Kotach" zagrali: Wojciech Szonecki, Cezary Padamczyk (AZS AWF Warszawa), Piotr Chlebus, Michał Majcher (RK Warszawa), Piotr Bielec, Wojciech Borys, Maciej Żarnowski (Legia Warszawa), Marek Eichstaed, Artur Sulima (Rugby Team Olsztyn), Wojciech Sieczkowski (Skra Warszawa), Jakub Zalewski (RK Unisław), Przemysław Kuźniarski (Kaskada Szczecin), Augustinas Bingelis, Karol Myszkowski, Wiktor Parol (Wataha Zielona Góra). Czyli piętnastu na siedemnastu zawodników wymienionych w składzie meczu finałowego. Natomiast w drużynie "Srok" zagrali: Nikodem Jędryka, Dawid Krawczyński, Szymon Krupa, Michał Magiera, Kamil Owoc, Łukasz Walczak (Budowlani Łódź), Kamil Kleszcz, Tomasz Zerbe (Wataha Zielona Góra), Maciej Dąbek, Sergiusz Kalwinek, Michał Karkus-Blada (RC Bełchatów), Kacper Połeć, Kacper Wojtas (BBRC Łódź), Rafał Hadelka (Hegemon Mysłowice). Czyli piętnastu na dziewiętnastu zawodników wymienionych w składzie meczu finałowego. Dane pochodzą z Systemu Licencyjnego PZR i pokazują dawną lub obecną przynależność do danego klubu Związku Rugby. I to dobrze, że byli zawodnicy lub gracze z nieistniejących drużyn odnaleźli się w Rugby League.
Zdjęcie: rugby-league.com
